۱۹ تیر ۱۳۹۵ ساعت ۱۱:۵۸

رسالت مهم نظام آموزشی؛ تعلیم سبک زندگی

رسالت مهم نظام آموزشی؛ تعلیم سبک زندگی
تهران- ایرنا- «رضا نباتی» مؤلف کتاب های قرآن دوره ابتدایی دفتر برنامه ریزی و تألیف کتاب های درسی وزارت آموزش و پرورش، کیفیت بخشی و استفاده از وضعیت و امکانات موجود در حوزه آموزش و پرورش را کاربردی ارزیابی کرد و توجه به سبک زندگی را یکی از رسالت های مهم آموزش در مدارس دانست.

بی تردید آموزش در رشد و تعالی زندگی فردی و اجتماعی انسان جایگاه بی بدیلی دارد و می‌تواند نیروی محرکه زندگی بشر باشد. از این رو این وظیفه خطیر و مهم به عهده نهاد رسمی آموزش و پرورش یا مدارس گذاشته و مدرسه به عنوان نخستین مرکز از سوی جامعه و با هدف اجتماعی کردن کودک ایجاد و وارد عمل شد.
هر چند تشکیلات آموزش و پرورش در ایران از دوران باستان تا کنون تغییرها و دگرگونی های فراوانی داشته است اما امروز به عنوان نهادی تاثیرگذار نقش مهمی در اجتماعی کردن کودکان و یاد دادن مهارت های زندگی به آنها دارد، البته نباید نادیده گرفت که این نهاد آموزشی در این راه با کمبود ها و نقص هایی نیز همراه بوده است اما در چند سال اخیر دولت یازدهم تمام توان خود را به کار گرفت تا در حد توان به رفع این کمبودها دست بزند و برای دستیابی به این مهم با گروه های صنفی- مدنی ارتباط برقرار کرده و با آنها وارد گفت و گو شده است.
پژوهشگر گروه اطلاع رسانی ایرنا به دلیل اهمیت و تاثیرگذار بودن دانش و یادگیری در زندگی افراد جامعه با «رضا نباتی» مؤلف کتاب های قرآن دوره ابتدایی دفتر برنامه ریزی و تألیف کتاب های درسی وزارت آموزش و پرورش به گفت و گو پرداخت.
- در ادامه متن این گفت و گو آمده است:
**ایرنا: معلمان به عنوان رکن اساسی تعلیم و تربیت در جامعه نقش مهمی دارند با توجه به این امر در پروسه تعلیم و تربیت و نقش معلمان به چه مواردی باید توجه داشت؟
***محور اصلی در تعلیم و تربیت معلم است. از این رو باید گفت که معلم در پروسه تعلیم و تربیت دانش آموزان خود نیز نیازمند به نظارت، تشویق و آموزش بوده؛ یعنی سه بعد در کار کیفیت بخشی معلمان مهم است. در بخش نظارت به این صورت بوده که هنگامی که معلمان در کلاس مشغول تدریس هستند چه فردی باید بر عملکرد آنها نظارت داشته باشد که در این بخش برای نظارت بر کار آنها باید تدابیری اندیشیده شود. چرا که بارها دیده شده که معلمان بسیاری از مطالب را به صورت اشتباه به دانش آموزان یاد داده اند. از این رو بعد نظارتی می تواند سبب ارتقای کیفیت کار معلمان شود.
محور دوم در کیفیت بخشی به کار معلمان اعمال سیاست های تشویقی است. زیرا معلمی که برای دانش آموزان وقت گذاشته، مطالعه می کند و با انگیزه تمام انرژی خود را صرف یادگیری آنها می کند باید مورد توجه و تشویق قرار بگیرد که این تشویق ها می تواند از جنبه های مادی و معنوی باشد. برای نمونه یکی از سیاست هایی که در آموزش و پرورش وجود دارد و باید بیشتر به آن پرداخته شود جلسه های تبادل تجربه میان معلمان است که معلمان موفق شناسایی شده و در این جلسه ها از تجربه آنها استفاده شود.
محور سوم کیفیت بخشی به کار معلمان و آموزش آنها است. نباید فراموش شود که ماموریت ذاتی آموزش و پروش موضوع آموزش و تربیت بوده و نه تبلیغ و ترویج و برگزاری مسابقه و جشنواره ها، البته نباید از نظر دور داشت که برگزاری مسابقه های علمی و جشنواره ها مفید است اما تعداد افرادی که در این حوزه ها نقش آفرینی می کنند اندک بوده از این رو آموزش و پرورش باید بیشتر به برنامه های آموزش همگانی در سطح معلمان و در دانش آموزان بپردازد. چرا که در بسیاری از مواقع دیده می شود که برنامه های آموزش و پرورش که همان آموزش و تربیت برای همگان بوده فراموش شده است.
**ایرنا: مهم ترین بخش زندگی فرد در دوران تحصیل شکل می گیرد از این رو در حوزه آموزش در مدارس باید به چه مسایل توجه داشت؟
***در حوزه آموزش و پرورش باید به زمان، مکان و امکانات موجود توجه و از آنها استفاده بهینه شود. از این رو در این حوزه باید از کمی نگری فاصله گرفته و به کیفیت آموزش توجه داشت. به همین دلیل برای کیفیت بخشی در حوزه آموزش و پرورش باید از وضعیت و امکانات موجود به صورت کاربردی استفاده کرد. برای نمونه درس ادبیات فارسی که از دوره ابتدایی تا پایان دوره دبیرستان جزء دروس اجباری مدارس بوده اما دانش آموزان در پایان دوره دبیرستان در بسیاری از مسایل ادبی مانند نگارش نامه های اداری، خواندن شعرهای شاعران فارسی زبان و ... با مشکل اساسی مواجهه هستند.
همچنین با توجه به بیانات مکرر مقام معظم رهبری درباره سبک زندگی نیاز است تا در آموزش و پرورش در سطح مدارس به سبک زندگی توجه ویژه ای شود. آموزش و پرورش باید بتواند در مدت 12 سال آموزش، دانش آموزان را با بخشی از وظیفه های خود در زندگی آینده آشنا کند. برای نمونه دانش آموزان دختر در مدارس باید در مدت تحصیل خود با سبک زندگی مشترک، فرزند داری و ... آشنایی کامل پیدا کنند. چرا که مشاهده می شود که یکی از علت های طلاق در جامعه آشنا نبودن افراد با مهارت های زندگی است و زوج ها با کوچکترین اختلاف دچار مشکل شده و از عهده حل مسایل زندگی برنمی آیند. از این رو باید در دوره تحصیل در مدارس علاوه بر مسایل علمی به افراد مهارت های حل مساله و سبک زندگی یاد داده شود.
**ایرنا: یکی از رشته هایی که به صورت مستقیم با زندگی اجتماعی افراد در ارتباط است رشته علوم انسانی است، وضعیت این رشته در مدارس چگونه است؟
***علوم انسانی جزء رشته هایی است که پیچیده ترین دروس در آنها کاربرد دارد. از این رو نیاز است تا از دوران تحصیل در مدارس به این رشته توجه ویژه ای شود اما از همان آغاز، نگاه مناسبی به این رشته نبوده و دانش آموزانی که نمره حد نصاب هیچ کدام از رشته ها را به دست نمی آورند به طرف رشته های علوم انسانی می روند. در صورتی که برای به دست آوردن شغل قضاوت، سیاستمداری و ... باید از هوش و درایت بالایی برخوردار بود اما در مدرسه ها دانش آموزان بیشتر از دیگر رشته ها استقبال می کنند. لذا برای حل این مشکل اساسی می توان رشته علوم انسانی را از مدرسه ها حذف کرد و دروس این رشته را در رشته های دیگر جای داد و در مرحله بعد یعنی قبولی دانشگاه دانش آموز بتواند با آشنایی و آگاهی کامل دست به انتخاب رشته های علوم انسانی بزنند.
**ایرنا: صدا و سیما چگونه می تواند در امر به آموزش و پرورش مشارکت داشته باشد؟
***صدا و سیما و آموزش و پرورش در آموزش عمومی جامعه با یکدیگر موازی هستند. یعنی هر دو این نهادها دارای مخاطب هستند. آموزش و پرورش به صورت تقریبی 13 و نیم میلیون دانش آموز دارد که با خانواده های آنها تمام کشور را تشکیل می دهند و صدا و سیما نیز بر همه آنها تاثیر می گذارد. از این رو آموزش و پرورش باید از صدا و سیما به صورت بهینه استفاده کند و دارای شبکه مجزا باشد هر چند شبکه آموزش وجود دارد ولی ارتباط چندانی با آموزش و پرورش ندارد.
همچنین صدا و سیما باید برای مخاطبان خاص خود یعنی دانش آموزان، برنامه های آموزشی خوب و تاثیرگذار بسازد و این نهاد در خدمت آموزش و پرورش باشد و برای دسترسی و آموزش برنامه های درسی به معلمانی که در نقاط دور کشور مشغول به تدریس هستند از برنامه های آموزشی صدا و سیما استفاده کنند و این نهاد راه رسیدن به این امر را برای آموزش و پرورش تسهیل کند.
**ایرنا: با توجه به مشکل هایی که در حوزه آموزش در مدارس وجود دارد با ارایه چه راهکارهایی می توان راه ناهمواره آموزش را در جامعه هموار کرد؟
***آموزش و پرورش در چند سطح نیازمند برنامه ریزی و راهکار است. یکی اینکه در حوزه مدارس، معلمان باید به بحث های تعاملی روی بیاورند و کلاس را به صورت گفت و گو محور اداره کنند؛ یعنی کلاس درس را فرصتی برای دانش آموز قرار داده تا بتواند علاوه بر موضوع هر درس با جنبه های تربیتی، اخلاقی، سبک زندگی و ... آشنا شود و درباره آنها به بحث و تبادل اطلاعات بپردازد.
دوم اینکه در بندهایی از سند تحولی آموزش و پرورش در بعضی از رویکردهای آموزشی گستردگی خاصی دیده می شود و این امر نیازمند بازنگری است. برای نمونه در حوزه رویکردهایی اخلاقی در پایه ابتدایی بسیار گسترده عمل شده و سرفصل ها زیاد است که این امر یادگیری دانش آموزان را دچار مشکل می کند، در صورتی که اگر همین سرفصل ها به چند حوزه خاص تقلیل پیدا کند دانش آموز را در امر یادگیری کمک می کند.
راهکار سومی که در هموار کردن راه آموزش در مدارس نیازمند طرح بوده و در سند تحولی آموزش و پرورش وجود دارد امتحان کنکور است که این امتحان خود به یک مشکل در مدارس تبدیل شده؛ چرا که با وجود امتحان کنکور کتاب های درسی به گونه ای نوشته می شود که پاسخ گوی دانش آموزان برای قبولی در این امتحان و راه یابی به دانشگاه باشد. در صورتی که در آموزش مدارس معلم باید بتواند بیشتر با دانش آموزان تعامل داشته باشد و سرفصل های درسی خود را ارایه دهد. همچنین هنگامی که به آموزش در مدارس با نگاه قبولی در کنکور توجه و به تربیت به عنوان ابزاری برای رسیدن به کنکور نگاه می شود؛ یعنی دانش آموزان به مبحث های اخلاقی، قرآنی و ... که در کتاب های درسی وجود دارد با این دید که در امتحان کنکور از آنها سوال داده می شود توجه می کنند و همین امر باعث می شود تا از جنبه های دیگر آن غافل شوند.
راهکار دیگر که می توان در حوزه آموزش و پرورش به آن توجه کرد استفاده از توان علمی علما در حوزه تعلیم و تربیت دانش آموزان است. آموزش و پرورش مهم ترین و تاثیرگذارترین بخش جامعه است. لذا باید این حوزه را از سیاست های جناجی دور کرده و در حوزه مدیریت آن به دو جنبه توجه داشت؛ یکی اینکه از افراد صاحب نظر در این حوزه استفاده شود و دیگری اینکه مدیران باید نظرات و دیدگاه های دیگران را شنیده و از آنها استفاده کنند.
*گروه اطلاع رسانی
**پژوهشم**9370**9131

منبع : ایرنا

پربازدیدترین امروز

website tracking